کلمه کاربری رمز عبور
مایلم هم اکنون عضو شوم رمز عبور را فراموش کرده ام
تعداد نمایش:2329
امتیاز: 1 2 3 4 5 6


بروزرسانی : دوشنبه 18 شهريور 1392
نکاتی چند در شناخت و مقابله با حریق
در آتش‌سوزی‌، سریع‌ و دقیق‌ فکر کردن‌ حیاتی‌ است‌...«تحت‌ هیچ‌ شرایطی‌ از آسانسور و... استفاده‌ نکنید.»...


در آتش‌سوزی‌، سریع‌ و دقیق‌ فکر کردن‌ حیاتی‌ است‌آتش‌ به‌ سرعت‌ گسترش‌ پیدا می‌کند. بنابراین‌ اولین‌ اولویت‌ ما، آگاه‌ کردن‌ افراد در معرض‌ خطر است‌. اگر در داخل‌ ساختمان‌ هستیم، نزدیک‌ترین‌ آژیر حریق‌ را فعال‌ کنیم یا به آتش نشانی اطلاع دهیم . همچنین‌ باید فوراً به‌ خدمات‌ اورژانس‌ اطلاع‌ دهیم، اما اگر این‌ کار، خروج‌ ما را از محل‌ به‌ تأخیر می‌اندازد، امنیت‌ خود را به‌ خطر نیندازیم افرادی‌ که‌ در آتش‌ گیر افتاده‌اند، به‌ سرعت‌ دچار هراس‌ می‌شوند. ما به‌ عنوان‌ ارائه‌کننده‌ کمک‌های‌ اولیه‌، می‌توانیم با آرام‌ کردن‌ افرادی‌ که‌ رفتارشان‌ احتمالاً ترس‌ و دلهره‌ را در دیگران‌ تشدید می‌کند، از میزان‌ هراس‌ بکاهیم. افراد را برای‌ ترک‌ محل‌، تشویق‌ و کمک‌ کنیم. هرگز برای‌ برداشتن‌ لوازم‌ شخصی‌، مجدداًبه‌ ساختمان‌ در حال‌ سوختن‌ وارد نشوید و یا خروج‌ خود را به‌ تأخیر نیندازید.تنها موقعی‌ می‌توانید وارد ساختمان‌ شوید که‌ یک‌ آتش‌نشان‌ راه‌ را برای‌ این‌ کار باز کرده‌ باشد.

هشدار!

«تحت‌ هیچ‌ شرایطی‌ از آسانسور و... استفاده‌ نکنید.»

پس‌ از ورود به‌ محل‌ حریق‌ یا اشتعال‌، یک‌ لحظه‌ صبر کنیم، محل‌ را زیر نظر گرفته‌ و فکر کنیم و به‌ سرعت‌ وارد صحنه‌ نشویم. امکان‌ دارد مواد قابل‌ اشتعال‌ یا انفجار (مثل‌ گاز یا دودهای‌ سمی‌) یا خطر برق‌ گرفتگی‌ وجود داشته‌ باشد. یک‌ آتش‌سوزی‌ جزیی‌ می‌تواند در عرض‌ چند دقیقه‌ گسترش‌ یافته‌، تبدیل‌ به‌ یک‌ حریق‌ جدی‌ شوداگر خطری‌ ما را تهدید می‌کند، تا رسیدن‌ خدمات‌ اورژانس‌ منتظر بمانید.

هرگز اقدام‌ به‌ خاموش‌ کردن‌ آتش‌ نکنیم مگر آنکه‌ پیش‌ از آن‌ به‌ خدمات‌ اورژانس‌ اطلاع‌ داده‌ باشید و مطمئن‌ باشید که‌ خود را در معرض‌ خطر قرار نمی‌دهیم.

همین طور که می دانید برای ایجاد یک آتش سوزی باید سه عامل حرارت ، ماده سوختنی و اکسیژن کافی در محل حضور داشته باشند تا یک مثلث کامل تشکیل دهند . حریق با کامل شدن مثلث حریق به وجود می آید . اگر یکی از عوامل فوق وجود نداشته باشد و یا در اثر اقداماتی از موضع حذف گردد مثلث آتش ناقص شده و حریق وجود نخواهد داشت .

امروز برای جلوگیری از ادامه آتش سوزی و مهار سریع آن عامل چهارمی تحت واکنشهای زنجیری در اثر متصاعد شدن گازها در نظر گرفته و راههای جلوگیری از آن مطالعه می نماید که به منشور حریق مشهور می باشد . مطابق با آیین نامه پیشگیری و مبارزه با آتش سوزی در کارگاهها کلیه کارگاهها باید دارای وسایل و تجهیزات کافی پیشگیری و مبارزه با آتش سوزی بوده و در تمام ساعات شبانه روز اشخاصی را که از تعلیمات لازم بهره مند و به طریقه صحیح استعمال وسایل و تجهیزات مربوطه آشنا باشند در اختیار داشته باشند .

 

پیش بینی : مجموعه اقداماتی که جهت جلوگیری از حادثه در ذهن متصور می شوید و وقتی به مرحله عمل در آیدموجب پیشگیری حاصل شود .

پیشگیری : مجموعه اقداماتی است که به منظور جلوگیری از حادثه و یا در صورت بروز تقلیل خسارت آن می باشد .

 

در هنگام وقوع آتش سوزی قبل از هر گونه اقدام به موارد زیر توجه نمایید :

 

اعلام عمومی

اعلام خصوصی

خونسرد بودن

تکان دادن کپسول ( کلوخه ) نشدن آن

اقدام به فرار در موردی که از عهده بر نمی آید

تعبیه راه فرار در حین اطفاء

 

طبقه بندی مواد از نظر اطفاء حریق:

 

1 ـ طبقه خشک یا جامدات : مانند چوب ، لاستیک ، حبوبات

2 ـ طبقه مایعات : مانند نفت ، بنزین ، گازوئیل ، روغنها

3 ـ طبقه گازها : مانند استیلن ، بوتان ، پروپان ، هیدروژن

4 ـ طبقه الکتریسته : مانند حریقهای ناشی از تجهیزات الکتریکی

5 ـ طبقه مواد منفجره : مانند سدیم ، پتاسیم

 

 روشهای اطفاء حریق :

 

برای آنکه آتش سوزی رخ دهد بایستی سه عامل هوا ، حرارت و ماده سوختنی مجتمع گردند. حال اگر با وسایلی بتوان یکی از این سه عامل را از صحنه عملیات خارج نمود، ارتباط سه عامل قطع گردیده، آتش خاموش خواهد شد. به نسبت تصمیمی که متصدی مبارزه با آتش سوزی اتخاذ می نماید طرق مختلف خاموش کردن آتش به شرح زیر خواهد بود :

 

1 ـ خارج نمودن عامل حرارت : در این طریقه که می توان آن را خنک نمودن آتش نیز نامید . آب نقش اصلی را بازی می کند زیرا چنانچه مقدار انتقال حرارت از صحنه عملیات بیشتر از تولید آن باشد حرارت کافی برای ادامه عملیات وجود نداشته باشد آتش خاموش خواهد شد . چون آب در طبیعت به مقدار فراوان وجود دارد لذا این طریقه ارزان ترین طریق برای اطفا آتش است و فقط می بایستی وسیله ای برای پاشیدن آن بر روی آتش تهیه شود .

2 ـ خارج نمودن عامل هوا : یکی از عواملی که باعث آتش سوزی می شود اکسیژن می باشد و چون اکسیژن عامل اصلی آتش است ، لذا دور نمودن هوا از صحنه عملیات یعنی دور ساختن اکسیژن از آن صحنه نتیجه اش خاموش شدن آتش است . این عمل به طرق مختلف انجام می گیرد که به شرح زیر می باشد .

 

اول : جایگزین کردن گازهای سنگین :

 

در این طریق از گازهای سنگین مختلف که یا در سیلندرهای مخصوص حاضر به کارند و یا بوسیله مایعاتی از برخورد با آتش تولید می شوند استفاده می نمایند گازهای مصرفی بین دو تا پنج برابر هوا سنگین بوده و پس از ریخته شدن بر روی آتش چون از هوا سنگین تر می باشند مانع ورود هوا گردیده از تماس هوا با آتش جلوگیری می نمایند . مهمترین این گازها عبارتند از  که در حدود چهار و نیم برابر هوا وزن دارد و در سیلندرهایی با وزنهای مختلف حاضر به کار می باشند.

 

دوم : ایجاد طبقه عایق بین هوا و آتش :

 

در این طریقه که از کف مخصوصی که بتواند در مقابل آتش سوزی مقاومت نماید استفاده می شود. در این طریقه کف مصرفی ایجاد یک طبقه عایق بین هوا و آتش نموده از ادامه آن جلوگیری می نماید . کف به دو طریقه تهیه می شود :

 1 ـ کف شیمیایی : که با ترکیب دو مایع سولفات کلسیم و بی کربنات سدیم تهیه شده و معمولا در سیلندرهای با ظرفیت مختلف موجود است .

 2 ـ کف صنعتی : که از اختلاط مایع مخصوصی به نام Foum Compoand با آب و وسایل مخصوصی تهیه شده، کف تهیه شده به مقدار زیاد برای آتشهای بزرگ مخصوصاً در موارد آتش های ناشی از نفت مصرف می شود .

3 ـ در بعضی حریق ها می توان مواد سوختنی را سریعاً از محل دور نمود: مثلاً در حریق مخازن بزرگ می توان از مسیرهای مطمئن سوخت را به مخزن دیگری منتقل نمود از این روش در آتش سوزی های بزرگ سیلوها ، جنگل ها و پالایشگاه ها و غیره استفاده می شود .

  

وسایل مبارزه با آتش:

 

وسایل مورد لزوم و طرق انتخابی برای اطفا حریق انواع آتش های ممکنه به شرح زیر خلاصه می شوند :

 مبارزه با آتش های بدون خاکستر : برای این عمل معمولاً از طریقه خارج نموده هوا از صحنه عملیات استفاده میشود. وسایل مورد مصرف عبارتند از انواع گازهای بدون اثر و سنگین ، انواع کفها ( شیمیایی و صنعتی ) خاموش کننده های پودر خشک شیمیایی و غیره. این طریقه خاموش کردن مواد نفتی ، رنگ ها ، الکل ها و غیره می باشد .

 مبارزه با آتش هایی که از خود خاکستر باقی می گذارند : در این نوع آتش سوزی ها از طریقه خنک کردن استفاده می شود . ماده اولیه برای این کار آب می باشد که به مقدار فراوان یافت می شود و کلیه شهرداری های شهر بزرگ دارای وسایل آتش نشانی از این نوع می باشند که در صورت لزوم طوری عمل می شود که اولاً خسارت مبارزه بیشتر از خسارت آتش سوزی نگردد . ثانیاً به کار بردن وسایل جدید از هر قطره آب برای به خارج راندن حرارت حداکثر استفاده به عمل آید .

 مبارزه با آتش سوزی ناشی از الکتریسته : در این طریقه وسایلی باید بکار برده شود که امکان انتقال جریان برق به بدن شخص مامور مبارزه موجود نباشد و به همین جهت بکار بردن آب و کف  صلاح نیست و می بایستی از گازها استفاده شود. بهترین وسیله برای مبارزه با آتش سوزی هایی که منبع برقی دارند گاز دی اکسید کربن و پودر خشک می باشد. چنانچه در این قبیل آتش سوزی ها برق ایتدا قطع شده و سپس آب یا کف مصرف گردد اشکالی ندارد .

 

انواع خاموش کننده ها:

 

1 ـ خاموش کننده های نوع آبی : این خاموش کننده ها جهت اطفا حریق مواد جامد مانند چوب ، پارچه ، پلاستیک و لاستیک مصرف می شوند و با حرف A مشخص می گردند . خاموش کننده های نوع آبی به هیچ وجه نباید در جهت اطفا حریق وسایل برقی استفاده شوند . در این خاموش کننده ها عمل اطفا حریق آب بوده و عما خارج کننده آب ، گاز  و یا هوا می باشد .

 

2 ـ خاموش کننده پودر و گاز : از این نوع برای اطفا حریق جامدات و مایعات و حریق های الکتریکی می توان استفاده نمود. حاصل خاموش کننده پودر شیمیایی که اکثراً در داخل کشور تهیه می شوند و عامل خارج کننده پودر، گاز  یا ازت می باشد و از نظر ساختمانی شبیه خاموش کننده های نوع آبی هستند. گاز   و گاز ازت می تواند در خارج کپسول و در داخل کپسول قرار گیرند .

 

3 ـ خاموش کننده های نوع گاز کربنیک  : این نوع خاموش کننده ها محتوی گاز دی اکسید کربن می باشد و به منظور اطفا حریق سیستم های برقی و یا مایعات قابل اشتعال در محیط بسته استفاده می شود. در محیطی که این گاز به عنوان اطفا حریق تخلیه گردیده سریعاً باید محیط را ترک نموده الیته این گاز سمیت زیاد ندارد ولی در صورت جایگزینی هوا می تواند موجب خفگی گردد. خصوصیات ظاهری این خاموش کننده عبارتست از :

الف ـ نازل آن به شکل قیف یا شیپور می باشد؛

ب ـ وزن خاموش کننده نسبت به خاموش کننده های دیگر بیشتر است؛

ج ـ این خاموش کننده فشار سنج ندارد؛

د ـ به هنگام استفاده صدای زیاد ایجاد می کند.

نکات :

از نصب این خاموش کننده در محل هایی که درجه حرارت بیش از 30 درجه سانتی گراد باشد باید خودداری شود . در این خاموش کننده چون گاز داخل بصورت مایع و تحت فشار است لذا بدنه این کپسول ها از آلیاژ مقاوم فولاد مخصوص ساخته می شود و در فشارهای بالا تحت آزمایش قرار می گیرد و در انواع مختلف ساخته می شود .

4 ـ خاموش کننده کف شیمیایی : این خاموش کننده از یک مخزن خارجی و یک مخزن داخلی تشکیل شده است. مخزن اصلی یا خارجی محتوی محلول بی کربنات سدیم و مخزن اصلی محتوی سولفات آلومینیوم می باشد به هنگام استفاده با باز نمودن فلکه اصلی و واژگون کردن خاموش کننده کف تولید شده از واکنش این دو محلول از سر لوله خارج می گردد. این خاموش کننده به منظور اطفا حریق مایعات قابل اشتعال بکار می رود و باید از استفاده آن جهت اطفا حریق وسایل برقی خودداری نمود.

 

شناسایی کپسول ها :

 

عموماً روی کپسولهای اطفا حریق حروفی نوشته شده است که این حروف مشخص کننده نوع مصرف کپسول است .

حرف A : روی کپسولی نوشته می شود که از آن می توان برای حریقهای گروه  مانند چوب، کاغذ، پارچه، مقوا، و اینگونه مواد استفاده نمود که معمولاً آب و گاز و یا آب و هوا می باشد .

حرف AB  : معمولاً روی بدنه خاموش کننده ای که برای حریق جامدات معمولی و مایعات قابل اشتعال از قبیل نفت و بنزین و غیره مناسب است، دیده می شود و نوع آن حتماً کف شیمیایی و یا کف مکانیکی خواهد بود. خاموش کننده ای که روی آن حروف B,C دیده می شود برای آتش سوزی مایعات قابل اشتعال و وسایل الکتریکی مناسب است و می تواند پودری یا گاز   باشد.

حروف A,B,C : حروف A,B,C معمولا روی بدنه بعضی خاموش کننده های پودری دیده می شود که پودر آن مناسب برای اطفا هر سه گروه آتش سوزی است.

نکته : کپسول ها را باید به دیوار نصب کرد و در دسترس سریع کارگران قرار داد. همچنین هر 6 ماه یا یکسال یکبار بایستی توسط افراد ذی صلاح بازدید و شارژ شوند.[1]

 

سیستم های FE-227 :

 

عامل خاموش کننده آتش FE-227 ، یکی از اولین جایگزین هایی است که می توان برای هالن از نظر اثر بر محیط زیست استفاده کرد . FE-227  از لحاظ پتانسیل برای نازک کردن لایه ازن صفر است و از خطر کمتری برخوردار است و پایداری آن در محیط بسیار پایین است.

در جایی که موافقت سازمان محیط زیست برای استفاده مواد خاموش کننده بسیار ضروری است، در جایی که بخواهیم از جنجال رسانه ها برای استفاده از خاموش کننده ها در امان باشیم، در زمانی که وزن در مقابل نیروی خاموش کننده یک عامل است، در زمانی که برای خاموش کردن عنصری نارسانای جریان برق نیاز است و در زمانی که سازگاری و موافقت مردم یک عنصر مهم است از FE-227 استفاده می کنیم.

FE-227  یک گاز فشرده مایع بی رنگ است و به صورت مایع ذخیره می شود و هنگام آتش سوزی به صورت یک بخار بی رنگ و نارسانای برق بر روی آتش منتشر شده و چون شفاف است موجب کدر و غیر قابل دید شدن فضا و صحنه آتش سوزی نمی شود. این گاز بعد از مصرف رسوب نمی کند و باقی نمی ماند. از لحاظ مسمومیت مشکلی حتی در فضای بسته ایجاد نمی کند.

 FE-227  آتش را با یک مکانیزم فیزیکی و شیمیایی خاموش می کند و این گاز جایگزین هوای محیط نمی شود و بنابراین هیچ هراسی از لحاظ کمبود اکسیژن در فضایی که از این خاموش کننده استفاده می شود وجود ندارد.

 FE-227  یک خاموش کننده آتش مؤثر است که در موارد مختلف آتش سوزی قابل استفاده است.

این گاز برای سطوح مختلف آتش سوزی مانند مایعات مشتعل مورد استفاده است.

از لحاظ عامل پایه ای وزنی FE-227 یکی از گازهای خاموش کننده مناسب محسوب می شود.

میزان تمرکز این خاموش کننده برای هپتان نرمال تقریباً 5.8% می باشد. مینیمم این میزان تراکم باید با استانداردNFPA مطابقت داشته باشد.

FE-227تمام استانداردهای NFPA را شامل می شود و در لیست UL(لابراتوار بیمه کنندگان) و Fikes F.M به عنوان یک سیستم خاموش کننده بی خطر و مؤثر ثبت شده است .

FE-227  اولین جایگزین هالن محسوب می شود که در سال 1993 این متد در امریکا به رسمیت شناخته و اجرا شد. این سیستم به 1.400 پوند FE-227 نیاز دارد که از تمام بانک های اطلاعاتی بین المللی و بزرگ محافظت می کند. سیستم های نصب شده فضایی کمتر از 100 پوند برای محافظت اطلاعات حساس اشغال می کنند. سیستم های بزرگ که بیش از 12.000 پوند  FE-227 برای حفاظت از اطلاعات الکترونیکی استفاده می کنند در امریکای غربی نصب شده اند. زمان استفاده از این خاموش کننده مهم الان است !  پایان